نشست خبری طرح تحقیقاتی خاتمه یافته مرکز تحقیقات چشم در سال 1404 در روز سه شنبه 1404/11/07 با حضور مجریان اصلی طرح تحقیقاتی منتخب، معاون پژوهشی، اعضاء هیئت علمی پژوهشکده چشم و علوم بینایی و پژوهشگران در سالن کنفرانس پژوهشکده چشم و علوم بینایی برگزار گردید. در این نشست نتایج و یافته های علمی حاصل از طرح تحقیقاتی با رویکرد ترجمان دانش و کاربردی کردن نتایج برگزار گردید.

 

 

 

عنوان طرح:

کارآزمایی بالینی چند مرکزی بررسی اثر تزریقات مکرر داخل سیلیکون متوترکسات در جلوگیری از جداشدگی شبکیه در مبتلایان به دکولمان رگماتوژن شبکیه با PVR C

مجریان اصلی: دکتر حمید احمدیه- دکتر رامین نوری نیا- دکتر صهبا فکری- دکتر مهرداد محمدپور

کد پژوهان: 23454

 

جناب آقای دکتر حمید احمدیه ضمن تشکر از وقتی که برای مصاحبه اختصاص داده اید، لطفاً در مورد طرح تحقیقاتی خود، اهمیت و هدف طرح، نتایج و دستاوردهای طرح و کاربردهای آن توضیح دهید.

 

• اهمیت و هدف طرح

پدیده proliferative vitreoretinopathy (PVR) مهم ترین دلیل عدم موفقیت در جراحی ترمیم جداشدگی شبکیه می باشد. از آنجا که علیرغم پیشرفت های انجام شده در زمینه تکنیک ها و ابزار جراحی، پدیده PVR و تشکیل مجدد بافت های منشأ گرفته از تکثیر سلول های فیبروبلاست باعث می شود که در بسیاری از موارد جراحی با عدم موفقیت روبرو شود، سعی شده که با استفاده از درمان های دارویی روند بافت سازی متوقف گردد. متأسفانه داروهای گوناگونی که تاکنون در این زمینه استفاده شده نتیجه بخش نبوده اند. اخیراً مطالعاتی انجام شد که نشان داد تزریق داخل چشمی داروی متوترکسات ممکن است بیش از سایر داروهایی که تاکنون مورد بررسی قرار گرفته اند بتواند در کنترل و متوقف نمودن پدیده PVR مؤثر واقع شود. به همین دلیل یک کارآزمایی بالینی چند مرکزی در این زمینه طراحی گردید.

 

• نتایج و دستاوردهای طرح

در این کارآزمایی بالینی چند مرکزی بیمارانی که به علت PVR مرحله C دچار جداشدگی شبکیه بودند به صورت تصادفی به دو گروه "مورد آزمایش" و "کنترل" تقسیم شدند.

در همه بیماران، جراحی به صورت ویترکتومی، برداشتن غشاء های موجود بر روی سطح شبکیه و انجام لیزر و سپس تزریق روغن سیلیکون انجام گرفت. درگروه مورد آزمایش، متوترکسات با دوز 250 میکروگرم در پایان عمل به داخل سیلیکون تزریق شد و سپس این تزریق در پایان هفته سوم و هفته ششم بعد از عمل نیز تکرار گردید. در پایان 6 ماه، مقایسه گروه مورد آزمایش و کنترل نشان داد که میزان جداشدگی مجدد شبکیه در دو گروه تفاوت قابل توجه آماری نداشته ولی عود خفیف غشاء های روی شبکیه (در حدی که منجر به جداشدگی مجدد نگردید) در گروه مورد آزمایش کاهش یافته است. در ضمن عارضه ای به علت تزریق متوترکسات مشاهده نگردید.

 

• کاربردها

نتایج این کارآزمایی بالینی تأثیر تزریق داخل چشمی متوترکسات را در کاهش احتمال رشد بافت های جدید تأیید کرد گرچه نتوانست میزان جداشدگی مجدد شبکیه را کاهش دهد. به همین دلیل به نظر می رسد با توجه به چرخه تشکیل PVR که یک روند دارای زمان 6 هفته الی 3 ماه می باشد، افزایش دادن تعداد تزریقات داخل چشمی متوترکسات بتواند شانس موفقیت چسبیدن شبکیه را بالا ببرد. البته تأیید علمی این نظریه نیاز به کارآزمایی های بالینی جدید خواهد داشت.